Amarantus, czyli szarłat należy do najstarszych roślin uprawnych świata. Jego niezwykłe walory odżywcze doceniali już Inkowie i Majowie. Dzisiaj, uprawiany już nie tylko w krajach Ameryki Południowej, wzbudził zainteresowanie europejskich specjalistów od żywienia, nazywających amarantus zbożem XXI wieku. To w nim upatruje się ogromne możliwości w zaspokojeniu potrzeb żywnościowych.

Kilka lat temu podjęto udaną próbę uprawy amarantusa w Polsce, gdyż nasze warunki klimatyczne sprzyjają wegetacji tej rośliny. Dzisiaj istnieje już kilka polskich odmian, dopuszczonych do obrotu, a pozyskane ziarna i wyroby na bazie amarantusa można kupić w sklepach ze zdrową żywnością. Co spowodowało, że coraz więcej osób interesuje się tą rośliną?

Wartościowe białko
Amarantus, to przede wszystkim niezwykle cenne źródło białka. Okazuje się, że w nasionach jest go więcej niż w mleku, w dodatku białka posiadającego wszystkie aminokwasy egzogenne (zwłaszcza dużo lizyny). Na korzyść przemawia również dobra równowaga pomiędzy aminokwasami zasadowymi i siarkowymi. Co więcej jest to białko o niezwykle wysokim stopniu przyswajalności, którego ilość podczas odpowiednich procesów technologicznych nie obniża się. Jego wartość wynosi 75%. Dla porównania wartość białka zawartego w kukurydzy wynosi 44%, w soi 68%, w mięsie 70%, w mleku 72%. Najwyższą wartość białka (nawet powyżej 90%) osiągają ziarna i przetwory z amarantusa zmieszane z tradycyjnymi zbożami, np. z płatkami owsianymi.

Cenne kwasy tłuszczowe
W nasionach znajduje się również dużo jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, ze sporym udziałem bardzo cenionych ze względów zdrowotnych kwasów GLA (tak licznie zgromadzonych np. w wiesiołku). Ich obecność przyczynia się znacznie do poprawy zdrowia, zwłaszcza do obniżenia poziomu cholesterolu. Nie bez znaczenia jest również obecność błonnika, który nie tylko wpływa na kształtowanie odpowiedniego poziomu cholesterolu, lecz poprawia perystaltykę jelit i oczyszcza przewód pokarmowy.

Niezastąpione pierwiastki
Amarantus jest źródłem wielu składników mineralnych, zwłaszcza wapnia (250 mg/100 g nasion), fosforu, potasu i magnezu. Spożycie 100 g nasion amarantusa pokrywa 1/3 dziennego zapotrzebowania na wapń. Pod względem ilości żelaza (15 mg w 100 g nasion) bije na głowę niemal wszystkie rośliny, z osławionym szpinakiem włącznie, co z powodzeniem można wykorzystywać w stanach anemii, a także w diecie kobiet ciężarnych potrzebujących w tym okresie szczególnie dużo tego pierwiastka. Włączenie do jednego posiłku dziennie dania przygotowanego z nasion amarantusa całkowicie pokrywa zapotrzebowanie na żelazo. Pod względem witamin występuje ich tyle samo co w innych zbożach.

Ziarno lekkostrawne i bogate w błonnik
Amarantus jest produktem nie tylko wyjątkowo odżywczym, ale także lekkostrawnym. Zawdzięcza to m.in. niezwykle drobnej frakcji skrobi. Jest ona pięć razy łatwiej strawna od - uznawanej dotąd za lekkostrawną - skrobi zawartej w kukurydzy; dlatego amarant można spożywać nawet na krótko przed wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, np. przed egzaminem, treningiem czy zawodami. Wysoka wartość odżywcza i energetyczna sprawia, że dania lub chrupki z amarantusa znalazły się w diecie osób uprawiających duży wysiłek fizyczny (sportowcy, komandosi).

W porównaniu z innymi zbożami zawiera stosunkowo dużo błonnika, zawiera go więcej nawet niż słynne otręby owsiane. Znacząca obecność włókna stawia tę roślinę w rzędzie produktów przeciwdziałających chorobom układu krążenia. Zawiera też takie substancje jak skwaleny, opóźniające procesy starzenia organizmu i antyoksydanty przeciwdziałające chorobom nowotworowym. Z powodzeniem można stosować go w żywieniu osób z hiperlipidemią, anemią, miażdżycą, cukrzycą, chorobami układu nerwowego, krążenia i kostnego, a także może być składnikiem diety dzieci chorych na celiakię, gdyż nie zawiera glutenu.

Produkty z amarantusem są idealnym codziennym posiłkiem dla:

Aktywnych - ze względu na lekkostrawną skrobię oraz białko bardziej wartościowe od białka soi i mleka

Dbających o serce - ze względu na skwalen i błonnik obniżające poziom cholesterolu oraz dużą zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych

Dbających o wygląd - ponieważ zawarty w amarantusie skwalen ujędrnia skórę i chroni ją przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym, a kolejny składnik tego zboża, błonnik, pomaga w uzyskaniu zgrabnej sylwetki

Kobiet w ciąży - ponieważ amarantus zawiera więcej łatwo przyswajalnego żelaza od szpinaku

Osób mających stresującą pracę - dlatego, że amarantus zawiera więcej uspokajającego magnezu niż czekolada

Chcących zachować młodość - ze względu skwalen będący tłuszczem otrzymanym z amarantusa, który opóźnia procesy starzenia się organizm

Dla dzieci - gdyż zawiera więcej wapnia, wzmacniającego kości, niż mleko<li> Wszystkich - ponieważ jest po prostu pyszny!

Lepsza odporność ze skwalenem
Ostatnie badania nad szczepionkami (produkowanymi w technologii rekombinowania DNA) wykazują, że można polepszyć ich działanie w środowisku skwalenu. Uważa się, iż skwalen wyróżnia antygen do "zaprezentowania" i w ten sposób zwiększa odpowiedź immunologiczną. Ponadto skwalen wspomaga system odpornościowy organizmu zwiększając aktywność limfocytów i makrofagów oraz przyspiesza gojenie się ran. Do bardzo ważnych funkcji skwalenu należy zaliczyć jego działanie antyoksydacyjne i detoksykujące oraz ochronne przed wpływem promieni ultrafioletowych.

Skwalen ma ważny wpływ na układ immunologiczny: pomaga w produkcji przeciwciał, zwiększa dotlenienie wewnątrzkomórkowe, ponadto usprawnia przekazywanie informacji między komórkami oraz poprawia elastyczność skóry. Niedobór skwalenu prowadzi między innymi do niepłodności u kobiet. Z wiekiem nasz organizm zmniejsza produkcję skwalenu, gdy jednocześnie znacząco wzrasta jego zapotrzebowanie. W przemyśle kosmetycznym stosowany jest on z powodzeniem od 25 lat.

Źródło: www.e-kobiety.pl (fragment artykułu " Skwalen, skwalan i amarantus w diecie")